Tilapia sa estero

July 14, 2019

Kailan lang ay kumalat ang balita sa social at mainstream media tungkol sa pagkakahuli sa isang tilapia sa Estero De San Miguel sa lunsod ng Maynila.

Hindi pangkaraniwan ang laki ng tilapia. Ito ay sumusukat ng 20 pulgadang haba! Higit na malaki sa tinatawag na isang uri ng tilapia na “plapla.” Giant tilapia daw ito.

Nahuli ito ng mga kasapi ng  Pasig River Rehabilitation Commission (PRRC).

Mabilis na ipinagmalaki ng mga nakakita sa tilapia na palatandaan daw ‘yon ng kalinisan ng estero. Ngunit ang pagkakahuli ng nag-iisang higanteng tilapia ay ay hindi palatandaan ng kalinisan ng estero, ayon sa Greenpeace (GP) Southeast Asia.

Ayon sa isang kasapi ng GP, kailangang malinaw na malinaw ang tubig sa estero at walang basura upang masabing ang estero ay maayos na.

Para sa akin,  kahit na malinaw ang tubig sa anumang estero, kailangang dumaan ang tubig sa masusing  pagsusuri sa isang laboratoryo upang malaman kung ligtas kainin ang anumang isda na mahuhuli rito.

May ilan pa rin namang nahuhuling isda sa maduming dagat ng Manila bay lalo na sa laot nito ngunit kung ligtas kainin ito ay tanging laboratoryo lamang ang makapagsasabi nito.

Sinabi pa ng GP na maaaring nakawala lang sa isang fish pen ang higanteng tilapia. Kaya naligaw ang tilapia sa tubig ng estero?

Parang sa tuwing may malakas na bagyo, nakawawala ang mga isda sa Laguna Lake fishe pens at napupunta sa Ilog Pasig. Marami ang naghuhuli dito at ibinibenta. Kung ligtas kainin, ‘Di ko alam.

Para sa akin muli, ang tunay na sukatan ng isang malinis na katubigan ay ang masayang kislutan ng maraming-maraming isda at napakalinaw, hindi mabaho ang amoy ng tubig -sapa, ilog, o dagat. At walang nakikitang mga tambak na basura!

Marami na akong karanasan sa isang malinis na mga ilog tulad nang sa Laiban, Tanay Rizal. Maraming nahuhuling pagkaing ilog dito. May palos, talangaka, hito at iba pa.

Malinis pa ang tubig na nagmumula sa bundok ng Sierra Madre na isang warershed o lunduyan ng tubig mula sa ulan.

Karanasan ko rin noon sa Paradise 3 ng San Jose Del Monte Bulacan ang pagkakaroon ng mga isdang ilog. Ito ay noong malinis pa ang ilog. Ngunit nang nagkaroon na ng tambakan ng basura sa itaas na bahagi nito ay dumumi at bumaho na ang ilog. Nawala rin ang mga isdang ilog.

Ganoon din naman ang karanasan  ng mga mangingisda sa dagat malapit lamang sa Manila Baywalk. Wala na silang nahuhuling isda dahil sa dami ng basura at dumi ng tubig-dagat.

Maganda pa rin ang ginagawang pagsisikap ng PRRC na malinis ang mga estero sa Kamaynilaan. Ngunit habang hindi natututo ang mga tao sa mga komunidad kung paano magbukod-bukod, magkompost ng mga nabubulok na tira-tirang bagay mula sa mga kusina, palengke at maging sa kabukiran,  hindi matitigil ang pagiging marumi ng mga estero natin na dati’y napakasarap lumanghap ng sariwang hangin sa harapan nito.

Hanggang may mga batas pangkalikasan na binabale-wala, hindi titino ang ating kapaligiran. Mahalaga ang pamumuno sa aspetong ito. Hindi magtatagumpay ang sinumang alkalde kung walang edukasyon ang mamamayan sa mga komunidad kung paano dapat mahalin, pangalagaan at ipagtanggol ang Inang Kalikasan.

(bangonkalikasan@yahoo.com)