China Bank nahaharap sa DOSRI complaint

ISANG reklamo ang isinampa ng DOSRI (directors, officers, stockholders, and their related interests) laban sa mga director at opisyal ng China Banking Corporation (CBC), China Bank Savings Inc. (CBSI), at China Bank Capital Corporation (CBCC) dahil sa umano’y paglabag sa Section 36 ng General Banking Law dahil sa umaabot ng mahigit apat na bilyong pisong halaga ng pautang sa Philippine Primark Properties Inc. (Primark), isang mall development company na naging 51% na pag-aari ng SM Investment Corporation (SMIC) nang ibigay ang mga pautang.

Nai-file noong Hunyo 3 sa  Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ni LKY Group President at CEO Wilbert Lee, ang nasabing reklamo kung saan ang mga respondents ay "kasangkot umano sa pag-apruba at pag-release ng DOSRI loans sa pinagsama-samang halaga o kabuuang 4,133,333,514.46 piso sa Primark" at “sinasadya nilang itago ang katangian ng mga pautang sa DOSRI, sadyang nabigo na sumunod sa mga kinakailangan sa pag-uulat para sa mga pautang, at sadyang hindi sumunod sa kinakailangang waiver of secrecy ng mga deposito sa bangko ng isang DOSRI borrower."

Kabilang sa mga pinangalanan sa reklamo ay sina CBC Chairman and SMIC Executive Committee Chairperson Hans Sy, CBC Director and SM Prime Director Herbert Sy, CBC Director and SMIC Executive Director Harley Sy, CBC Director and SMIC Chairman Jose Sio, CBC President and Executive Director William Whang, CBC Chief Operations Officer and CBSI Vice-Chairman Romeo Uyan, Jr. at 17 iba pa sa CBC, CBSI, at mga opisyal ng CBCC.

Ang Section 36 ng General Banking Law ay nagsasaad na “walang director o opisyal ng anumang bangko ay dapat, directly or indirectly, para sa kanyang sarili o bilang kinatawan o ahente ng iba, humiram mula sa naturang bangko at hindi rin siya magiging guarantor, indorser o katiyakan para sa mga pautang mula sa naturang bangko sa iba, o sa anumang paraan maging obligor o magkaroon ng anumang kontraktwal na pananagutan sa bangko maliban sa written approval ng lahat ng mga direktor ng bangko, hindi kasama ang director concerned.”

Ang mga pautang na pinaluwal sa Primark ay pawang DOSRI transaction, ang sinasabing reklamo, bilang “ang ugnayan sa pagitan ng Primark, sa isang panig, at China Bank at CBSI, sa kabilang panig––ng SMIC bilang kanilang kapangyarihan na ang karaniwang equity holder sa pagkontrol ng interes–– bumagsak sa loob na ang kahulugan ng ‘totoong interes’ sa ilalim ng Manual of Regulations for Banks (MORB).”

Dagdag pa sa reklamo na ang respondents ay “sinasadya na itago sa BSP ang character ng pasilidad ng kredito ng pagiging isang DOSRI transaction” sa pamamagitan ng pagtatago ng SMIC’s 51% equity sa Primark “sa pamamagitan ng dummy na mga korporasyon at corporate layering.”

Kabilang sa mga paratang sa reklamo ay ang SMIC “ginamit na dummy corporations––parehong domestic and foreign––upang itago ang pang-aabuso sa nangingibabaw na posisyon sa mall spaces leasing business ng Philippine Competition Act.”

Ayon sa reklamo, inilagak ng SMIC ang pamumuhunan sa Primark investment in Corporate Assets Investments Limited (CAIL), isang dayuhang korporasyon na nakabase sa British Virgin Islands.”

“Ang CAIL ay walang kabuluhan na buong pagmamay-ari ng SMIC na sadyang itinayo upang malaya ito sa masusing pagsisiyasat ng gobyerno,” purposely set up abroad to spare it from government scrutiny,” saad pa sa reklamo.

Gayunpaman, dahil ang CAIL na pagmamay-ari ng SMIC ay isang dayuhang korporasyon na pinagbabawalang magmay-ari ng lupain sa bansa, nakasaad sa reklamo na ang bahagi ng 51% equity “ay nakalagak sa isang domestic stock corporation, Premier Towncenter Holdings, Inc.”

“Ang Premier Towncenter Holdings, Inc. ay buong pagmamay-ari ng Primtown Center Holdings, Inc., na kung saan ay pag-aari ng ilang mga direktor at opisyal ng SMIC o mga subsidiary or affiliates.”

"Ang pagkontrol ng SMIC sa Primark ay hindi limitado sa equity holdings," paratang sa reklamo, “dahil ang SMIC-affiliated personalities na nasangkot sa aktwal na pamamahala at operasyon ng Primark, ay kabilang ang Chairman ng China Bank na si Mr. Hans Sy, at mga miyembro (sic) ng board of directors na sina Messrs. Herbert Sy, Harley Sy, at Jose Sio, bukod sa iba pa.”

Kaya, sa pamamagitan ng pagtago sa likas na katangian ng DOSRI credit facility, iginiit sa reklamo na ang mga pinararatangan (respondents) ay “sadyang nabigo na sumunod sa regulasyong itinakda ng BSP sa ilalim ng MORB, lalo na sa reportorial requirements na ipinag-utos sa Sec. 346 sa pagbibigay ng DOSRI credit facility o pautang sa Primark.”

Bilang karagdagan dito, idinaraing din sa reklamo na sinasadya ng mga respondents na hindi sumunod sa rekisitos ng waiver of the provisions ng Secrecy of Bank Deposits Law alinsunod sa ipinag-uutos ng Sec. 347 ng MORB.

Ang mga kilos o ginawa ng mga respondents, ayon sa reklamo, ay “katumbas ng kriminal na paglabag sa New Central Bank Act, iyon ay, paglabag sa mga regulasyong ipinatutupad ng Bangko Sentral.”

Sa ilalim ng New Central Bank Act, "ang sadyang paggawa ng isang mali o taliwas na pahayag tungkol sa isang materyal na katotohanan sa Monetary Board o sa mga examiners ng Bangko Sentral ay parurusahan ng multa na hindi bababa sa Isandaang Libong piso (P100,000) o higit sa Dalawang daang Libong piso (P200,000), o pagkakakulong ng hindi hihigit sa limang (5) taon, o pareho, batay sa pagpapasya ng hukuman.

Sinasabi ng batas na "kapag ang isang bangko o quasi-bank, o sinumang tao o nilalang NA kusang lumalabag sa Batas na ito o iba pang nauukol na batas sa pagbabangko na ipinatutupad ng BSP o anumang order, pagtuturo, panuntunan o regulasyon na inisyu ng Monetary Board, ang tao o mga taong responsable para sa naturang paglabag ay dapat maliban kung ang iniaatas sa batas na ito ay parusahan ng multa na hindi bababa sa Limampung Libong piso (50,000/, o higit sa Dalawandaan at Limampung Libong piso (250,000) o sa pagkabilanggo ng hindi bababa sa dalawang (2) taon o higit sa sampung (10) taon, o pareho, sa paghuhusga ng korte.